รอยพระบาทแห่งสายธารน้ำพระทัย
ยลเสน่ห์ผ้าไหมมัดหมี่และงานคราฟต์วิจิตร ณ บ้านกุดนาขาม
ศูนย์ศิลปาชีพบ้านกุดนาขาม
ตั้งอยู่ที่ตำบลเจริญศิลป์ อำเภอเจริญศิลป์ จังหวัดสกลนคร
ปักหมุดศูนย์ศิลปาชีพบ้านกุดนาขาม สกลนคร
สัมผัสวิถีช่างหลวงในหมู่บ้านกลางขุนเขา
จุดเด่นและอัตลักษณ์ของผ้าไหม (Silk Highlights)
แหล่งกำเนิดงานศิลปาชีพยุคแรกเริ่ม ศูนย์ศิลปาชีพบ้านกุดนาขาม ก่อตั้งขึ้นตามพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2526 เพื่อฟื้นฟูชีวิตความเป็นอยู่ของชาวบ้านหลังประสบภัยธรรมชาติ พระองค์ทรงส่งเสริมให้ฟื้นฟูภูมิปัญญาการปลูกหม่อน เลี้ยงไหม และทอผ้าไหมมัดหมี่ เพื่อเป็นอาชีพเสริมสร้างรายได้อย่างยั่งยืน
อัตลักษณ์ “ผ้าไหมมัดหมี่ลวดลายโบราณ” ผ้าไหมของบ้านกุดนาขามโดดเด่นด้วยการอนุรักษ์ลายมัดหมี่โบราณของชาวอีสาน เช่น ลายนาค ลายขอ ลายหมี่คั่น ลายโคมห้า และลายดอกแก้ว โดยใช้เส้นไหมไทยสาวมือที่มีความเหนียวนุ่มและมีผิวสัมผัสเป็นธรรมชาติ เส้นไหมเงางาม ทนทาน และคงทนต่อการใช้งาน
การปักผ้าไหมและย้อมสีธรรมชาติ นอกจากงานทอไหมมัดหมี่แล้ว ที่นี่ยังมีชื่อเสียงด้าน “งานปักซอยไหม” ลงบนผืนผ้าไหม เป็นงานหัตถศิลป์ระดับประณีตศิลป์ที่ถ่ายทอดภาพดอกไม้ นก และทิวทัศน์ธรรมชาติอย่างอ่อนช้อย ผสานกับการย้อมเส้นไหมด้วยเปลือกไม้ คราม และสมุนไพรพื้นถิ่น ทำให้สีสันของผ้าไหมมีความนุ่มนวลและเป็นเอกลักษณ์ตามมาตรฐานของมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ
กิจกรรมและจุดเด่นของสถานที่
เยี่ยมชมกระบวนการผลิตงานศิลปาชีพครบวงจร ชมโรงทอผ้าไหม การมัดหมี่ การสาวไหมด้วยมือ และกลุ่มงานปักผ้าไหมลวดลายวิจิตรบรรจงของเหล่าช่างฝีมือชาวบ้าน
ชมศูนย์ผลิตเซรามิกดินเผากุดนาขามอันเลื่องชื่อ นอกจากงานผ้าไหม บ้านกุดนาขามยังมีชื่อเสียงระดับโลกในเรื่อง “เครื่องปั้นดินเผาและเซรามิกเคลือบ” สีเขียวศิลาดลและสีเอิร์ธโทน ซึ่งเป็นอีกหนึ่งผลผลิตสำคัญของโครงการศิลปาชีพที่จัดแสดงอยู่ร่วมกัน
นิทรรศการเฉลิมพระเกียรติและประวัติความเป็นมา เรียนรู้เรื่องราวและชื่นชมภาพประวัติศาสตร์เมื่อครั้งสมเด็จพระพันปีหลวงเสด็จฯ มาทรงเยี่ยมราษฎรและพระราชทานอาชีพ
อาคารจำหน่ายผลิตภัณฑ์ศิลปาชีพ แหล่งรวมผลงานหัตถกรรมชั้นครู ทั้งผ้าไหมมัดหมี่ ผ้าไหมผืน ผ้าพันคอ งานปักไหม เครื่องเคลือบดินเผา และของแต่งบ้านเกรดส่งออก ในราคาจากกลุ่มชุมชนผู้ผลิตโดยตรง
รายละเอียดการเดินทาง
รถยนต์ส่วนตัว
• จากตัวเมืองสกลนคร ใช้ทางหลวงหมายเลข 22 (สกลนคร – อุดรธานี) มุ่งหน้าไปทางอำเภอพรรณานิคม ถึงอำเภอสว่างแดนดิน
• เลี้ยวขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 2091 หรือ 2280 มุ่งหน้าสู่อำเภอเจริญศิลป์ แล้วเข้าสู่บ้านกุดนาขาม ระยะทางรวมประมาณ 80–90 กิโลเมตร (ใช้เวลาเดินทางประมาณ 1 ชั่วโมง 15 นาที) ถนนลาดยางตลอดสาย ขับขี่สะดวก
การเดินทางด้วยรถสาธารณะ / เครื่องบิน
• นั่งเครื่องบินลงที่สนามบินสกลนคร หรือสนามบินอุดรธานี (ระยะทางพอ ๆ กัน)
• แนะนำให้เช่ารถยนต์ขับ หรือเหมารถตู้/รถนำเที่ยวท้องถิ่นจากตัวเมือง เพื่อความสะดวกในการแวะชมสถานที่ต่าง ๆ ในเส้นทาง
ข้อแนะนำเพิ่มเติมก่อนเดินทาง
• เวลาเปิดทำการ เปิดให้เข้าชมวันจันทร์ – ศุกร์ (และเปิดในวันหยุดราชการสำหรับส่วนจัดแสดงและจำหน่ายสินค้า) เวลา 08:30 – 16:30 น.
• การประสานงานกรณีเข้าชมเป็นหมู่คณะ หากต้องการชมขั้นตอนการสาธิตการทอผ้าไหม การปักผ้า หรือการปั้นเซรามิกอย่างละเอียด แนะนำให้ติดต่อทำหนังสือหรือโทรประสานงานกับศูนย์ศิลปาชีพบ้านกุดนาขามล่วงหน้า เพื่อให้มีวิทยากรบรรยายและพาชม
• ของฝากห้ามพลาด นอกจากผ้าไหมมัดหมี่ผืนงามแล้ว จาน ชาม แจกัน และประติมากรรมเซรามิกเคลือบรูปสัตว์ของที่นี่ถือเป็นของสะสมระดับ Masterpiece ที่คู่ควรแก่การซื้อเป็นของฝากหรือของที่ระลึก
