บ้านท่าเรือ

จังหวะแห่งสายใยและเสียงดนตรี
‘บ้านท่าเรือ นครพนม’
มนต์เสน่ห์ผ้าไหมทอมือ เคล้าคลอเสียงพิณเสียงแคน

บ้านท่าเรือ
ตั้งอยู่ บ้านท่าเรือ ตำบลท่าเรือ อำเภอนาหว้า จังหวัดนครพนม

เมื่อผืนผ้าไหมพบเสียงดนตรีพื้นบ้าน
สัมผัสงานไหมมัดหมี่โบราณ
และแหล่งผลิตแคน-พิณใหญ่ที่สุดในไทย

จุดเด่นและอัตลักษณ์ของผ้าไหมและงานหัตถศิลป์ (Silk & Craft Highlights)

วิถีผูกพัน ‘หญิงทอไหม ชายทำเครื่องดนตรี’: บ้านท่าเรือ ตำบลท่าเรือ อำเภอนาหว้า มีเอกลักษณ์ที่โดดเด่นไม่เหมือนใครในภาคอีสาน โดยฝ่ายชายในหมู่บ้านจะเชี่ยวชาญการผลิตเครื่องดนตรีอีสาน (แคน, พิณ, โหวต, โปงลาง) ส่วนกลุ่มสตรีจะสืบทอดภูมิปัญญาการปลูกหม่อน เลี้ยงไหม และทอผ้าไหมมัดหมี่คู่เคียงกันมาหลายชั่วอายุคน เสียงกระสวยกระทบกี่ทอผ้าใต้ถุนเรือนจึงดังประสานไปกับเสียงทดสอบเป่าแคนและดีดพิณตลอดทั้งวัน

ผ้าไหมมัดหมี่และผ้าขิดลายโบราณ: กลุ่มสตรีทอผ้าบ้านท่าเรือเป็นเครือข่ายหัตถกรรมที่เชื่อมโยงกับมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ในอำเภอนาหว้า ผ้าไหมของที่นี่เน้นใช้ไหมสาวมือเส้นเรียบ ย้อมสีธรรมชาติ ลวดลายยอดนิยมคือ ลายขิดกระจับ, ลายหมี่คั่นโบราณ, ลายนาคน้อย และ ลายดอกแก้ว นิยมทอเป็นผ้าซิ่นมัดหมี่และผ้าคลุมไหล่ที่มีผิวสัมผัสหนานุ่ม ทนทาน และมีประกายเงางาม

การต่อยอดสู่ผลิตภัณฑ์แฟชั่นดนตรี: มีการนำผืนผ้าไหมและผ้าฝ้ายทอมือมาแปรรูปเป็นย่ามใส่เครื่องดนตรี ซองใส่พิณ-แคน สายสะพายกีตาร์/พิณลายขิด และของที่ระลึกที่ผสานงานไม้เข้ากับผืนผ้าไหม สร้างมูลค่าเพิ่มและสะท้อนจิตวิญญาณแห่งเสียงเพลงของชุมชนได้อย่างสร้างสรรค์

กิจกรรมและจุดเด่นของสถานที่

ชมแหล่งผลิตเครื่องดนตรีอีสานที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย: เดินชมกรรมวิธีการทำแคนจากไม้ไผ่กู่แคน การขึ้นรูปตัวพิณจากไม้ขนุนและไม้ประดู่ การเทียบเสียงตัวโน้ตดนตรีอีสาน และการทำโปงลาง-โหวต โดยช่างฝีมือชั้นครูประจำชุมชน

ชมกลุ่มทอผ้าไหมและผ้าทอมือใต้ถุนเรือน: สัมผัสการสาวไหม การปั่นหลอดด้าย การมัดลายหมี่ และการทอผ้าด้วยกี่มือแบบดั้งเดิมของกลุ่มแม่บ้าน พร้อมพูดคุยแลกเปลี่ยนเรื่องราวประวัติศาสตร์ผืนผ้าของอำเภอนาหว้า

ทดลองดีดพิณ เป่าแคน และร่วมวงดนตรีพื้นบ้าน: นักท่องเที่ยวสามารถทดลองจับเครื่องดนตรี เป่าแคน หรือฝึกดีดลายพิณเบื้องต้น โดยมีคุณตาและลุงช่างทำเครื่องดนตรีคอยสอนอย่างอบอุ่นและเป็นกันเอง

เลือกซื้อเครื่องดนตรีและผ้าไหมมัดหมี่แท้: ช้อปสินค้าแคน พิณ โปงลางคุณภาพส่งออก และเลือกซื้อผ้าไหมมัดหมี่ผืนงาม ผ้าคลุมไหล่ไหมแท้ รวมถึงผลิตภัณฑ์แปรรูปจากผ้าทอในราคากลุ่มชาวบ้านผู้ผลิต

รายละเอียดการเดินทาง

รถยนต์ส่วนตัว

• จากตัวเมืองนครพนม: ใช้ทางหลวงหมายเลข 22 มุ่งหน้าสกลนคร แล้วแยกเข้าทางหลวงหมายเลข 2033 หรือ 2094 สู่ตัวอำเภอนาหว้า จากนั้นขับต่อมายังตำบลท่าเรือเพียงประมาณ 8 กิโลเมตร (ระยะทางรวมจากตัวเมืองนครพนมประมาณ 85–90 กิโลเมตร ใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมง 15 นาที)

• เชื่อมโยงจากวัดธาตุประสิทธิ์: อยู่ห่างจากวัดธาตุประสิทธิ์เพียงประมาณ 8–10 กิโลเมตร ขับรถตามทางหลวงชนบทเพียง 10–12 นาที เหมาะสำหรับจัดเป็นเส้นทางเที่ยวต่อเนื่องกัน

การเดินทางด้วยรถสาธารณะ

• จากสถานีขนส่งผู้โดยสารนครพนม หรือ สกลนคร นั่งรถประจำทางสาย นครพนม – นาหว้า หรือ สกลนคร – นาหว้า แล้วต่อรถมอเตอร์ไซค์รับจ้างหรือสองแถวท้องถิ่นเข้ามายังบ้านท่าเรือ

ข้อแนะนำเพิ่มเติมก่อนเดินทาง

• เวลาท่องเที่ยวที่แนะนำ: สามารถเข้าชมได้ทุกวัน เวลา 08:30 – 17:00 น. บรรยากาศจะคึกคักเป็นพิเศษในช่วงกลางวัน เพราะช่างกำลังขึ้นรูปเครื่องดนตรีและนั่งทอผ้าตามใต้ถุนบ้าน

• การเข้าชมเป็นหมู่คณะ: หากต้องการชมการแสดงดนตรีโปงลางต้อนรับ หรือต้องการดูสาธิตการทำเครื่องดนตรีและการทอผ้าไหมแบบครบวงจร แนะนำให้ติดต่อประสานงานกับผู้ใหญ่บ้านหรือกลุ่มวิสาหกิจชุมชนล่วงหน้า 1–2 วัน

• ของฝากยอดนิยม: โหวตขนาดพกพา, แคนขนาดเล็ก, ผ้าพันคอไหมมัดหมี่ และสายสะพายลายขิด ถือเป็นของฝากชิ้นเอกที่พกพาง่ายและมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว