ศูนย์หัตถกรรมวัดธาตุประสิทธิ์

ปฐมบทศิลปาชีพแผ่นดินไทย
‘ศูนย์หัตถกรรมวัดธาตุประสิทธิ์’
จุดกำเนิดสายใยไหมพระราชทานจากพระพันปีหลวง

ศูนย์หัตถกรรมวัดธาตุประสิทธิ์
ตั้งอยู่ที่วัดธาตุประสิทธิ์ ตำบลนาหว้า อำเภอนาหว้า จังหวัดนครพนม

มนต์เสน่ห์ไหมนาหว้า ประณีตศิลป์เส้นไหมสาวมือ
ลวดลายเอกลักษณ์คู่บารมีพระธาตุประสิทธิ์

จุดเด่นและอัตลักษณ์ของผ้าไหม (Silk Highlights)

ปฐมบทแห่งมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ (The Birthplace of SUPPORT Foundation): ศูนย์หัตถกรรมวัดธาตุประสิทธิ์และกลุ่มทอผ้าไหมบ้านนาหว้า คือ “จุดกำเนิดกลุ่มทอผ้าไหมกลุ่มแรกของมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ” ย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ. 2513 และ 2515 เมื่อครั้งสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จฯ เยี่ยมราษฎรที่ประสบอุทกภัย ทอดพระเนตรเห็นชาวบ้านปูผ้าไหมมัดหมี่ทอมือที่นุ่งรองรับเสด็จฯ พระองค์ทรงชื่นชมในความประณีต จึงทรงรับซื้อและพระราชทานเงินทุนสนับสนุน ก่อกำเนิดโครงการส่งเสริมศิลปาชีพขึ้นเป็นแห่งแรกในประเทศไทย

ลายโบราณและโครงการ “นาหว้าโมเดล”: ผ้าไหมบ้านนาหว้ามีความโดดเด่นด้วยการอนุรักษ์ลายมัดหมี่ดั้งเดิมของชาวไทญ้อ เช่น ลายเกล็ดเต่า, ลายนาคพ่นน้ำ, ลายตาสับปะรด, ลายหมี่ข้อหมี่คั่น และ ลายขิดโบราณ ซึ่งต่อมาได้รับการยกระดับภายใต้โครงการ “นาหว้าโมเดล” เพื่อฉลองวาระครบรอบ 50 ปีศิลปาชีพ โดยนำลวดลายโบราณมาฟื้นฟูด้วยเส้นไหมพันธุ์ไทยแท้และสีย้อมธรรมชาติ

ความเงางามและสัมผัสนุ่มลื่นของไหมสาวมือ: กระบวนการผลิตเน้นการใช้ไหมเส้นเล็ก (ไหมน้อย) ที่สาวด้วยมือ นำมาย้อมด้วยสีธรรมชาติจากเปลือกไม้ ดอกไม้ และครั่ง เนื้อผ้าทอแน่น ประณีต ละเอียดอ่อน ทิ้งตัวสวย และมีความเหลือบเงาเป็นเอกลักษณ์ สมกับเป็นผืนผ้าไหมระดับประวัติศาสตร์

กิจกรรมและจุดเด่นของสถานที่

กราบสักการะองค์พระธาตุประสิทธิ์: พระธาตุศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมือง ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุและพระอรหันตธาตุ ถือเป็น “พระธาตุประจำวันเกิดของผู้ที่เกิดวันพฤหัสบดี” เชื่อว่าผู้ที่ได้มากราบไหว้จะได้รับอานิสงส์ให้การงานก้าวหน้า สัมฤทธิผลและมีเกียรติยศ

ชมนิทรรศการและพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ศิลปาชีพ: เรียนรู้เรื่องราวประวัติศาสตร์อันทรงคุณค่า ย้อนรอยจุดเริ่มต้นของมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ชมภาพประวัติศาสตร์เมื่อครั้งสมเด็จพระพันปีหลวงประทับใต้ร่มไม้และศาลาวัด เพื่อทอดพระเนตรและรับซื้อผ้าไหมจากชาวบ้าน

ชมการสาธิตหัตถกรรมทอผ้าไหมแบบดั้งเดิม: สัมผัสวิถีชีวิตจริงของกลุ่มสตรีทอผ้าบ้านนาหว้า ชมขั้นตอนการเลี้ยงไหม การสาวไหม การมัดหมี่ และการทอผ้าด้วยกี่กระตุกและกี่โบราณใต้ถุนเรือนและภายในศูนย์

เลือกซื้อผ้าไหมมัดหมี่เกรดพรีเมียมจากต้นทาง: ช้อปผ้าไหมมัดหมี่แท้ ผ้าไหมขิด ผ้าคลุมไหล่ และผลิตภัณฑ์แปรรูปจากผ้าไหมฝีมือคุณยายคุณป้าช่างทอรุ่นแรกและทายาทศิลปาชีพในราคากลุ่มชุมชน

รายละเอียดการเดินทาง

รถยนต์ส่วนตัว

• จากตัวเมืองนครพนม: ใช้ทางหลวงหมายเลข 22 (นครพนม – สกลนคร) ขับมาจนถึงอำเภอกุสุมาลย์หรือบริเวณทางแยกเข้าอำเภอปลาปาก/ท่าอุเทน แล้วเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 2033 หรือ 2094 มุ่งหน้าสู่อำเภอนาหว้า ระยะทางประมาณ 90 กิโลเมตร (ใช้เวลาเดินทางประมาณ 1 ชั่วโมง 15 นาที)

• จากตัวเมืองสกลนคร: อำเภอนาหว้าอยู่ใกล้สกลนครมาก ใช้ทางหลวงหมายเลข 22 มุ่งหน้ามาทางนครพนม แล้วเลี้ยวเข้าทางหลวงหมายเลข 2177 สู่ตัวอำเภอนาหว้า ระยะทางเพียงประมาณ 55–60 กิโลเมตร (ขับรถประมาณ 50 นาที) วัดธาตุประสิทธิ์ตั้งอยู่ใจกลางชุมชนนาหว้า มีที่จอดรถสะดวกสบาย

การเดินทางด้วยรถสาธารณะ / เครื่องบิน

• สามารถบินลงที่สนามบินนครพนม หรือสนามบินสกลนคร (ระยะทางพอ ๆ กัน)
• จากสถานีขนส่งผู้โดยสาร มีรถโดยสารประจำทางและรถสองแถวสาย นครพนม – นาหว้า หรือ สกลนคร – นาหว้า ให้บริการตลอดวัน หรือเช่ารถยนต์ขับเพื่อความคล่องตัว

ข้อแนะนำเพิ่มเติมก่อนเดินทาง

• เวลาเปิดทำการ: เปิดให้เข้ากราบพระธาตุและเยี่ยมชมศูนย์หัตถกรรมทุกวัน เวลา 08:00 – 17:00 น.

• การแต่งกาย: แนะนำแต่งกายด้วยชุดสุภาพ เหมาะแก่การเข้าวัดทำบุญ หากสวมใส่ผ้าซิ่นมัดหมี่หรือผ้าไทยมาเยือน จะกลมกลืนกับบรรยากาศชุมชนและถ่ายรูปกับองค์พระธาตุสีขาว-ทองได้อย่างงดงาม

• การเข้าชมเป็นหมู่คณะ: หากมาเป็นคณะใหญ่และต้องการให้กลุ่มช่างทอจัดเตรียมการสาธิตสาวไหม-มัดหมี่ หรือเตรียมอาหารพื้นบ้านต้อนรับ แนะนำให้ติดต่อประสานงานกับกลุ่มสตรีทอผ้าไหมบ้านนาหว้าหรือคณะกรรมการวัดล่วงหน้า 2–3 วัน