เบื้องหลังเส้นทางสายไหม เปิดบันทึกทีมนักวิจัยตามรอย “แม่ของแผ่นดิน” ทั่วแดนอีสาน

กว่าจะมาเป็นสารคดี 4 เส้นทางท่องเที่ยวสายไหมอีสาน…
ย้อนชมเบื้องหลังการลงพื้นที่เก็บข้อมูลจริงของทีมนักวิจัยมหาวิทยาลัยสวนดุสิต และ สกว. ตลอดปี 2559–2560 ที่เดินทางลุยฝน ลุยแดด เข้าถึงใต้ถุนเรือนทุกชุมชน พร้อมพาสื่อมวลชนร่วมสัมผัสหยาดเหงื่อและรอยยิ้ม จนเกิดเป็นปรากฏการณ์เผยแพร่สู่สายตาคนไทยนับล้าน

เสียงกระสวยที่ดังก้องข้ามกาลเวลา เบื้องหลังการเดินทางตามรอย “แม่ของแผ่นดิน”

เบื้องหลังภาพยนตร์สารคดีที่งดงามและเรื่องเล่าซึ้งกินใจของเหล่าช่างทอผ้าทั้ง 9 จังหวัดภาคอีสาน คือการเดินทางที่เต็มไปด้วยหยาดเหงื่อ ความมุ่งมั่น และความศรัทธาของทีมวิจัยตัวเล็ก ๆ กลุ่มหนึ่ง

ย้อนกลับไปในช่วงปี 2559 เนื่องในโอกาสมหามงคลที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเจริญพระชนมพรรษา 84 พรรษา ทีมวิจัย มหาวิทยาลัยสวนดุสิต นำโดย รศ.ดร.พรรณี สวนเพลง ภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) และกรมหม่อนไหม ได้เริ่มออกสตาร์ตการเดินทางอันยาวไกล

ภาพของนักวิจัยที่นั่งรถตู้ลุยข้ามภูเขาฝ่าสายฝน ก้าวเท้าลงไปนั่งพูดคุยบนแคร่ไม้ใต้ถุนเรือน ก้มลงมองมือเหี่ยวย่นของแม่เฒ่าที่กำลังจัดเส้นไหม และตั้งใจบันทึกทุกเสียงกระสวยและรอยยิ้มอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย ตลอดระยะเวลาหลายเดือน ทีมงานเดินทางวนเวียนจากอุดรฯ หนองบัวลำภู หนองคาย เลาะลงสู่บุรีรัมย์ สุรินทร์ ศรีสะเกษ อุบลฯ และวกกลับมายังสกลนคร กาฬสินธุ์ นครพนม มุกดาหาร เพื่อรวบรวมชิ้นส่วนความทรงจำแห่งพระมหากรุณาธิคุณให้สมบูรณ์ที่สุด

แต่สิ่งที่ทำให้โครงการวิจัยนี้มีพลังอย่างแท้จริง คือการไม่เก็บเรื่องราวเหล่านี้ไว้เพียงแค่ในเล่มเอกสารทางวิชาการ ในช่วงต้นปี 2560 ทีมวิจัยได้จับมือกับสื่อมวลชนชั้นนำ พาผู้สื่อข่าว ช่างภาพ และสื่อโทรทัศน์ ลงพื้นที่ไปสัมผัสวิถีชีวิตจริงของชาวบ้าน

จากใต้ถุนเรือนชนบทอีสาน เรื่องเล่าแห่งความกตัญญูและภูมิปัญญาผ้าทอไทยได้ถูกส่งต่อไปยังสายตาคนไทยทั้งประเทศ ผ่านหน้าจอโทรทัศน์ช่อง 3 ในรายการชั่วโมงสร้างสุข ผ่านคอลัมน์พิเศษในหนังสือพิมพ์เดลินิวส์ กรุงเทพธุรกิจ นิตยสารขวัญเรือน และภาพถ่ายสวยจับใจบนเพจวิถีตากล้อง

การทำงานในคลิปนี้ จึงเป็นดั่งบทบันทึกประวัติศาสตร์ที่ยืนยันว่า ตราบใดที่ยังมีคนเห็นคุณค่าและร่วมกันบอกเล่า เส้นไหมทุกเส้น ลายผ้าทุกผืน และพระมหากรุณาธิคุณของ “แม่ของแผ่นดิน” จะยังคงส่องสว่างอยู่ในใจของคนไทยตลอดไป